काठमाडौं । आज सोमबार (चैत ३० गते) २०८२ सालको अन्तिम कारोबार दिन नेप्से सूचक ४.१८ अंकले घटेर २ हजार ८३३.६० विन्दुमा बन्द भएको छ । यस दिन कुल ८ अर्ब ६६ करोड ५५ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ, जसले बजारमा लगानीकर्ताको सक्रियता अझै कायम रहेको संकेत गर्दछ।
२०८२ सालको हिसाब गर्दा नेप्से सूचक ६.४४ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ । यद्यपि, यो वृद्धि अत्यधिक ठूलो नभए पनि स्थिर र सन्तुलित बजारको संकेत मान्न सकिन्छ । विभिन्न समूहगत सूचकहरुको विश्लेषण गर्दा उत्पादन तथा प्रशोधन समूहले सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै ६६.६४ प्रतिशतको वृद्धि हासिल गरेको छ ।
त्यसैगरी होटल तथा पर्यटन समूह २३.३६ प्रतिशत, हाइड्रोपावर समूह १७.८६ प्रतिशत, विकास बैंक समूह १०.९८ प्रतिशत र बैंकिङ समूह ८.४० प्रतिशतले बढेका छन् । लघुवित्त र म्युचुअल फन्ड समूहले पनि क्रमशः २.८६ प्रतिशत र १३.५० प्रतिशतको वृद्धि देखाएका छन्।
तर सबै समूहहरु सकारात्मक रहेनन् । केही समूहहरुले भने गिरावटको सामना गरे । अन्य समूह १२.५१ प्रतिशतले घट्दा, निर्जीवन बीमा समूह ८.३८ प्रतिशत, फाइनान्स समूह १.८६ प्रतिशत, ट्रेडिङ समूह १७.३८ प्रतिशत, जीवन बीमा समूह २.६५ प्रतिशत र लगानी समूह ३.९९ प्रतिशतले गिरावट भोगेका छन् ।
यसले २०८२ साल सबै लगानीकर्ताका लागि समान रुपमा लाभदायक नभएको देखाएको छ । तर समूह विशेषमा लगानी गर्नेहरुका लागि अवसरपूर्ण वर्ष रह्यो । यस वर्षको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको बजारको चाल हो।
समग्रमा बजार साइडवेज अवस्थामा रह्यो, जहाँ नेप्से सूचक करिब २,४७० देखि ३,००० विन्दुको दायरामा घुमिरह्यो । ठूलो उतारचढाव नभए पनि केही विशेष घटनाहरुले बजारमा प्रभाव पारे ।
उदाहरणका लागि, भदौ २३ र २४ गते भएको जेनजी आन्दोलनका कारण बजारमा नकारात्मक सर्किट लागेको थियो । त्यस्तै, फागुन २५ गते राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी सरकारमा आउने सम्भावना बढेपछि सकारात्मक सर्किट लागेको थियो । यस्ता राजनीतिक तथा सामाजिक घटनाहरुले नेपाली सेयर बजारमा प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको थियो ।
२०८२ सालमा सेयर बजारसँग सम्बन्धित विभिन्न संरचनात्मक र नीतिगत परिवर्तनहरु पनि भएका छन् । यस वर्ष ३० वटा कम्पनीहरुले आइपीओ जारी गरे, जसले नयाँ लगानीकर्ताहरुलाई बजारमा आकर्षित गर्यो । साथै, १६ कम्पनीहरुले हकप्रद सेयर जारी गर्न अनुमति पाए भने २ कम्पनीहरुले एफपीओ बिक्रीको अनुमति प्राप्त गरे । यी गतिविधिहरुले बजारमा सेयर आपूर्ति बढाएको छ ।
कारोबारको हिसाबले पनि यो वर्ष उल्लेखनीय रह्यो । कुल १८ खर्ब १२ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार भएको छ भने ३ अर्ब ७६ करोड कित्ता सेयर किनबेच भएको छ । औसत दैनिक कारोबार ८ अर्ब रुपैयाँभन्दा माथि रहनु पनि सकारात्मक संकेत हो।
नीतिगत सुधारतर्फ हेर्दा, ५ असोजमा नेप्सेले अन्तिम १५ मिनेटको भारित औसत गणना विधि हटाउने निर्णय गर्यो । यसले बजारको अन्तिम मूल्य निर्धारण प्रणालीमा परिवर्तन ल्यायो । त्यस्तै, सेबोनका कर्मचारीहरुले आन्दोलन गरे भने बीमा प्राधिकरणका कर्मचारीहरुले पनि आन्दोलन गरेका थिए, जसले नियामक निकायहरुको आन्तरिक अवस्था पनि उजागर गर्यो।
यस वर्षको अर्को चर्चित घटना रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सको आइपीओ हो, जुन अहिलेसम्मकै सबैभन्दा महँगो दरमा जारी गरिएको सेयर हो । साथै, मार्जिन कार्यविधि पारित हुनु, सर्किट ब्रेकरको सीमा परिमार्जन हुनु, र सेयर बजारमैत्री नीतिहरु लागू हुनु जस्ता सकारात्मक कदमहरु पनि चालिएका छन् । विशेषगरी, सेयर धितो कर्जाको क्याप घटाइनु र जोखिमभार १०० प्रतिशतमा ल्याइनुले लगानीकर्तालाई केही राहत दिएको छ।
वर्षभरको उच्च र न्यूनतम सूचकांक पनि उल्लेखनीय छन् । कात्तिक ९ गते बजार २,४६९.३७ विन्दुसम्म झरेको थियो भने साउन १३ गते ३,०२८.७९ विन्दुसम्म पुगेको थियो। यसले बजारको दायरा र भोलाटालिटी स्पष्ट देखाउँछ।
कुन समूह कति बढ्यो ?
