काठमाडौं । चालु आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को पहिलो तीन महिनामा वीरगञ्ज नाका हुँदै हुने खाद्यान्न आयात ६३ प्रतिशतले घटेको छ। चामल, धान, मकै, गहुँ, माल्ट, फापर र कोदोलगायत खाद्यान्नको आयात अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा उल्लेख्य रूपमा घटेको हो। वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको साउनदेखि असोजसम्ममा उक्त नाका हुँदै ३ करोड १६ लाख ४० हजार किलो खाद्यान्न आयात भएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ८ करोड ७० लाख ४७ हजार किलो खाद्यान्न आयात भएको थियो।
भन्सार कार्यालयको तथ्यांकअनुसार सबैभन्दा ठूलो गिरावट धान र मकैको आयातमा देखिएको छ। चामल आयातको परिमाण र मूल्यसमेत घटेको छ। वीरगञ्ज भन्सार कार्यालयका प्रमुख भन्सार प्रशासक कृष्णप्रसाद मैनालीका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा ६७ लाख ७३ हजार ६२९ किलो चामल आयात भएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिमा ९४ लाख एक हजार किलो चामल आयात भएको थियो।
चामल आयातको मूल्य पनि घटेको छ। अघिल्लो वर्षको पहिलो तीन महिनामा ८९ करोड ८१ लाख रुपैयाँको चामल आयात भएकामा चालु आवमा ७० करोड रुपैयाँको मात्रै आयात भएको छ।
धान आयातमा भने अझ ठूलो गिरावट आएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा ३ करोड ९१ लाख किलो धान आयात भएकामा चालु आवको सोही अवधिमा ६९ लाख ३५ हजार ४६० किलो मात्रै आयात भएको छ।
धान आयातको मूल्य पनि १ अर्ब ४६ करोड २८ लाख रुपैयाँबाट घटेर ३३ करोड ३५ लाख रुपैयाँमा झरेको छ। परिमाणसँगै मूल्यमा समेत ठूलो कमी आउनुले वीरगञ्ज नाकाबाट हुने धान आयात उल्लेख्य रूपमा घटेको देखाउँछ।
मकै आयातमा पनि यस्तै अवस्था देखिएको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा ३ करोड ३६ लाख १२ हजार ८१० किलो मकै आयात भएकामा चालु आवमा ६७ लाख ३६ हजार ४३७ किलो मात्रै आयात भएको छ।
मकै आयातको मूल्यसमेत १ अर्ब ८० करोड १३ लाख रुपैयाँबाट घटेर ६० करोड ९८ लाख रुपैयाँमा सीमित भएको भन्सार कार्यालयले जनाएको छ।
फापर, कोदो तथा अन्य खाद्यान्नको आयात पनि घटेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा २३ लाख ४१ हजार ६५५ किलो आयात भएकामा चालु आवको सोही अवधिमा १६ लाख ४० हजार ५५५ किलो मात्रै आयात भएको छ।
धान, मकै र चामलजस्ता प्रमुख खाद्यान्नको आयात घट्दा वीरगञ्ज नाकाबाट हुने समग्र खाद्यान्न आयातमा ठूलो कमी आएको हो। यद्यपि, आयात घट्नुको कारण स्वदेशी उत्पादनमा वृद्धि, बजारको मागमा परिवर्तन वा अन्य व्यापारिक कारणमध्ये के हो भन्ने विषयमा भन्सारको तथ्यांकले मात्र स्पष्ट पार्दैन। त्यसका लागि उत्पादन, खपत र अन्य नाकाबाट भएको आयातको विवरणसमेत विश्लेषण गर्नुपर्ने देखिन्छ।
