काठमाडौं । यूकेको लगानी बजारमा हालै क्रिप्टोकरेन्सी सम्बन्धी ऐतिहासिक परिवर्तन भएको छ । अक्टोबर ८ देखि पुरानो रोक हटाइएपछि खुद्रा लगानीकर्ताहरू अब क्रिप्टो एक्सचेञ्ज-ट्रेडेड नोट्स (ETNs) मा लगानी गर्न सक्ने भएका छन्। ETNs भनेको विशेष सम्पत्तिसँग जोडिएको ऋण उपकरण हो, जसले लगानीकर्तालाई डिजिटल टोकनहरूमार्फत बजारमा एक्सपोजर दिन्छ। सरकारले यस कदमलाई यूकेको क्रिप्टो उद्योगको वृद्धिलाई प्रोत्साहित गर्ने प्रयासको रूपमा व्याख्या गरेको छ।
तर, यूकेको सबैभन्दा ठूलो खुद्रा लगानी प्लेटफर्म Hargreaves Lansdowne ले लगानीकर्तालाई सावधान रहन चेतावनी दिएको छ। कम्पनीले बिटकॉइन र अन्य क्रिप्टोकरेन्सीहरूलाई “असेट क्लास” नभएको र दीर्घकालीन पोर्टफोलियोका लागि उपयुक्त नभएको जनाएको छ। Hargreaves Lansdowne का अनुसार, क्रिप्टोकरेन्सीको मूल्य अत्यधिक अस्थिर छ, यसको प्रदर्शन अनुमान गर्न सकिँदैन र यसमा कुनै आन्तरिक मूल्य (intrinsic value) पनि छैन।
क्रिप्टोकरेन्सी बजारको इतिहासले यसको जोखिमलाई स्पष्ट पार्छ। सन् २०२२ मा आएको “क्रिप्टो विंटर” मा लगानीकर्ताहरूले करिब दुई ट्रिलियन डलर गुमाएका थिए। तर, प्रारम्भिक लगानीकर्ताहरूका लागि बिटकॉइनले उच्च प्रतिफल पनि दिएको छ। Hargreaves Lansdowne ले स्पष्ट पारेको छ कि बिटकॉइन दीर्घकालीन रूपमा लाभदायी भए तापनि यसको मूल्य अत्यधिक अस्थिर रहने भएकाले stocks वा bonds भन्दा जोखिमपूर्ण छ।
यद्यपि, केही लगानीकर्ताहरू क्रिप्टो ETNs मा सट्टेबाजी गर्न इच्छुक छन्, त्यसैले कम्पनीले योग्य ग्राहकलाई २०२६ देखि लगानी गर्ने अवसर दिने योजना बनाएको छ। यसैबीच, संस्थागत लगानीकर्ताहरू क्रिप्टोमा सक्रिय भइरहेका छन्। Morgan Stanley र JPMorgan जस्ता ठूला बैंकहरूले क्रमशः बिटकॉइन फन्ड र स्थिर क्रिप्टोकरेन्सी (stablecoin) बजारमा प्रवेश गर्ने तयारी गरिरहेका छन्।
विशेषज्ञहरूले क्रिप्टोकरेन्सीलाई कहिलेकाहीं “डिजिटल गोल्ड” भनी वर्णन गर्छन्। हालसालैको मूल्य उतार-चढावका बाबजुद, बिटकॉइनको कम सम्बन्ध (low correlation) परम्परागत स्टक, बाँड र सुनसँग देखिनु यसको वैकल्पिक लगानीको अवसरको संकेत मानिन्छ। लगानी विशेषज्ञहरू भन्छन् कि अब बिटकॉइन वित्तीय बजारमा एक सामान्य र संस्थागत लगानीको विकल्प बनेको छ।
