काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग जारी तनाव चर्किंदै गएको अवस्थामा वार्ता सफल नभए केही दिनभित्रै पुनः सैन्य आक्रमण हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन् । पत्रकारहरूसँगको कुराकानीमा ट्रम्पले “दुई वा तीन दिनभित्र” आक्रमण हुन सक्ने संकेत गर्दै अमेरिकाले आवश्यक परे फेरि सैन्य कदम चाल्न सक्ने बताएका हुन् ।
ट्रम्पको यो अभिव्यक्ति सार्वजनिक भएपछि मध्यपूर्व क्षेत्रमा तनाव थप बढ्ने अनुमान गरिएको छ । पछिल्ला केही सातायता अमेरिका, इरान र इजरायलबीचको सम्बन्ध अत्यन्त संवेदनशील बनेको छ । विशेषगरी इरानको आणविक कार्यक्रम, होर्मुज जलडमरू मार्गको सुरक्षा तथा क्षेत्रीय सैन्य गतिविधिलाई लिएर विवाद गहिरिँदै गएको छ।
ट्रम्पले वार्ताबाट समाधान खोज्न अमेरिका तयार रहे पनि इरानले सम्झौता नगरे “कडा विकल्प” अपनाउन बाध्य हुने बताएका छन् । उनले थप सैन्य कारबाही आवश्यक पर्न सक्ने उल्लेख गर्दै इरानमाथि दबाब कायम राख्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्।
यता इरानले भने अमेरिकी चेतावनीलाई गम्भीर रूपमा लिएको जनाएको छ । इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले युद्ध पुनः सुरु भए “पहिलाभन्दा अझ कडा र अप्रत्याशित प्रतिक्रिया” आउने चेतावनी दिएका छन् । इरानले आफ्नो रक्षा क्षमता मजबुत रहेको दाबी गर्दै अमेरिकी लडाकु विमान खसाल्न सक्ने क्षमता रहेको उल्लेख गरेको छ।
यसैबीच अमेरिकी सिनेटले राष्ट्रपति अधिकार सीमित गर्ने उद्देश्यसहित ‘War Powers Resolution’ अघि बढाएको छ। उक्त प्रस्ताव पारित भए राष्ट्रपति वा प्रशासनले कंग्रेसको अनुमति बिना इरानविरुद्ध सैन्य कारबाही गर्न नपाउने व्यवस्था लागू हुनेछ । यसलाई ट्रम्पमाथि राजनीतिक दबाबका रूपमा पनि हेरिएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले भने अमेरिका र इरानबीच तनाव कम गर्न कूटनीतिक पहल तीव्र बनाउन आग्रह गरिरहेको छ । संयुक्त राष्ट्रसंघ तथा विभिन्न विश्व शक्तिहरूले युद्धको सम्भावनाले मध्यपूर्व मात्र होइन विश्व अर्थतन्त्र र ऊर्जा आपूर्तिमा समेत गम्भीर असर पार्न सक्ने चेतावनी दिएका छन् ।
