काठमाडौं । फ्रान्सका राष्ट्रपति इम्यानुएल म्याक्रोंले देशव्यापी हिंसात्मक प्रदर्शनपछि गृहमन्त्री लरेन्ट नुनेजले दिएको राजीनामा प्रस्ताव अस्वीकार गरेका छन्। विद्यार्थीले शिक्षा प्रणालीको अवस्थाविरुद्ध र सर्वसाधारणले बढ्दो महँगी तथा कमजोर सार्वजनिक सेवाको विरोधमा गरेको प्रदर्शन हिंसात्मक बनेपछि गृहमन्त्रीले राजीनामा दिन खोजेका थिए।
एलिसी राष्ट्रपति कार्यालयका अनुसार म्याक्रोंले प्रहरी तथा सुरक्षा निकायमा आदेश र नियन्त्रणको शृङ्खला कायम राख्न नुनेजलाई पदमै रहन आग्रह गरेका छन्। साथै, लुटपाटमा संलग्न व्यक्तिहरूलाई नियन्त्रणमा लिन नयाँ उपाय अपनाउन र प्रदर्शनका क्रममा सुरक्षा व्यवस्थापनमा भएका कमजोरीबारे पारदर्शी छानबिन सुनिश्चित गर्न पनि निर्देशन दिएका छन्।
शनिबार भएको प्रदर्शनका क्रममा फ्रान्सका विभिन्न सहरमा लुटपाट, आगजनी र सार्वजनिक सम्पत्तिमा तोडफोड भएको थियो। प्रदर्शनकारीका समूहले नगरपालिका कार्यालय, प्रहरी चौकी तथा अन्य सरकारी भवनलाई समेत निशाना बनाएका थिए। समाचारअनुसार उक्त प्रदर्शनमा पाँच लाखभन्दा बढी मानिस सहभागी भएका थिए।
प्रहरी नियन्त्रण गुमाएको गृहमन्त्रीको स्वीकारोक्ति
गृहमन्त्री नुनेजले सोमबार प्रदर्शनका क्रममा केही प्रमुख सहरमा प्रहरीले नियन्त्रण गुमाएको स्वीकार गरेका छन्। सयौँ पसल लुटपाटमा परेपछि व्यवसायीको सामना गरेर सुरक्षा निकायले अवस्था नियन्त्रणमा राख्न नसकेको कुरा नकार्न नसकिने उनको भनाइ थियो।
उनले प्रदर्शनको आकार र सम्भावित हिंसालाई ध्यानमा राखेर सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्न नसकिएको पनि स्वीकार गरेका छन्। उनका अनुसार शनिबार देशभर करिब ६० हजार सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको थियो, तर प्रदर्शनको छेउछाउमा सक्रिय लुटपाट र तोडफोडमा संलग्न समूहलाई नियन्त्रण गर्न पर्याप्त जनशक्ति थिएन।
प्रदर्शनबाट भएको क्षतिलाई ध्यानमा राख्दै आफूले राजीनामा दिनु उचित ठानेको नुनेजले बताएका थिए। तर राष्ट्रपति म्याक्रोंले उनको प्रस्ताव अस्वीकार गर्दै सुरक्षा व्यवस्थापनमा सुधार र घटनाको पारदर्शी समीक्षा गर्न निर्देशन दिएका छन्।
दुई हजारभन्दा बढी पक्राउ, सुरक्षाकर्मी घाइते
फ्रान्सको गृह मन्त्रालयका अनुसार शनिबारको प्रदर्शनका क्रममा दुई हजार तीन सयभन्दा बढी मानिस पक्राउ परेका थिए भने करिब एक हजार प्रहरी र जन्डार्म घाइते भएका थिए। प्रदर्शनकारीतर्फ पनि घाइते भएको खबर आएको छ। भीड नियन्त्रणका लागि प्रयोग गरिएको प्रहरीको ग्रेनेडका कारण एक प्रदर्शनकारीको हात गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त भएको समाचारमा उल्लेख छ।
न्यायमन्त्री जेराल्ड दार्मानिनले सप्ताहान्तभर देशभर दुई हजार तीन सय ३० भन्दा बढी मानिसलाई प्रहरी नियन्त्रणमा लिइएको बताएका छन्। पक्राउ परेकामध्ये करिब ७० प्रतिशत वयस्क रहेको उनको भनाइ छ।
राजधानी पेरिसमा आइतबार पनि लुटपाट जारी रहेको थियो। पेरिसका मेयर इमानुएल ग्रेगोइरका अनुसार आइतबार मात्रै राजधानीका करिब ३० पसललाई निशाना बनाइएको थियो। उनले घटनास्थलको अवस्थालाई असह्य भन्दै प्रतिक्रिया दिएका थिए। गृहमन्त्रीका अनुसार पेरिसमा आइतबार र रातभरमा करिब ३५० जना पक्राउ परेका थिए।
शिक्षा र महँगीविरुद्ध सुरु भएको आन्दोलन हिंसात्मक
फ्रान्समा पछिल्ला केही सातादेखि माध्यमिक तहका विद्यार्थीले अत्यधिक विद्यार्थी सङ्ख्याका कारण कक्षाकोठामा बढेको चाप, शिक्षकको अभाव र शिक्षामा पर्याप्त लगानी नभएको भन्दै प्रदर्शन गर्दै आएका थिए। त्यसमा बढ्दो महँगी र सार्वजनिक सेवाको कमजोर अवस्थाप्रति असन्तुष्ट सर्वसाधारणसमेत जोडिएपछि आन्दोलन देशव्यापी बनेको थियो।
शिक्षा प्रणालीमा सुधारको मागबाट सुरु भएको आन्दोलन व्यापक असन्तुष्टिसँग जोडिँदै हिंसात्मक बनेपछि सरकारमाथि सुरक्षा व्यवस्थापन र सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षण गर्न नसकेको भन्दै दबाब बढेको छ। म्याक्रोंले गृहमन्त्रीलाई पदमा कायम राखे पनि घटनाको तयारी, सूचना सङ्कलन र सुरक्षाकर्मी परिचालनमा भएका कमजोरीको समीक्षा गर्न निर्देशन दिएका छन्।
