काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) ले धितोपत्र कारोबार सञ्चालन विनियमावली, २०७५ मा गरिएको संशोधनअनुसार नयाँ सर्किट ब्रेकर तथा मूल्य सीमा व्यवस्था आगामी सोमबार (वैशाख ७ गते) देखि लागू गर्ने भएको छ ।
नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) बाट स्वीकृत उक्त संशोधित व्यवस्था बजारलाई थप चलायमान र वास्तविक मूल्य निर्धारणतर्फ उन्मुख गराउने उद्देश्यले लागू गर्न लागिएको हो ।
नेप्सेका प्रवक्ता मुराहरि पराजुलीका अनुसार नयाँ व्यवस्था सोमबारदेखि औपचारिक रूपमा कार्यान्वयनमा आउनेछ । उनका अनुसार बजारको संरचना सुधार र बढ्दो लगानीकर्ताको चापलाई व्यवस्थापन गर्न यो परिवर्तन गरिएको हो ।
नयाँ व्यवस्थाअनुसार अब सूचीकृत कम्पनीहरूको दैनिक मूल्य उतारचढाव सीमा (प्राइस लिमिट) १० प्रतिशतबाट बढाएर १५ प्रतिशत पुर्याइएको छ । यससँगै कुनै पनि कम्पनीको सेयर मूल्य एकै दिनमा अधिकतम १५ प्रतिशतसम्म बढ्न वा घट्न सक्नेछ ।
यसैगरी, बजार खुल्नुअघि हुने प्री–ओपन सेसनमा पनि नयाँ व्यवस्था लागू गरिएको छ । अब उक्त सेसनमा सेयर मूल्य ५ प्रतिशतसम्म घटबढ हुन सक्नेछ, जुन यसअघि २ प्रतिशतमा सीमित थियो । यस परिवर्तनले बजार खुल्ने समयमा हुने मूल्य असन्तुलन घटाई वास्तविक मूल्य निर्धारणमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
नेप्से सूचक (इन्डेक्स) का लागि पनि सर्किट ब्रेकर प्रणाली परिमार्जन गरिएको छ । नयाँ व्यवस्था अनुसार अब दुई तहको प्रणाली लागू हुनेछ ।
पहिलो तहमा, कारोबार सुरु भएको दुई घण्टाभित्र नेप्से सूचक ५ प्रतिशतले बढे वा घटेमा कारोबार १५ मिनेटका लागि स्थगित गरिनेछ । यसअघि यो सीमा ४ प्रतिशत थियो र कारोबार २० मिनेटका लागि रोकिँदै आएको थियो।
दोस्रो तहमा, कारोबार पुनः सुरु भएपछि यदि सूचक ८ प्रतिशतले थप बढे वा घटेमा सो दिनको बाँकी समयका लागि सम्पूर्ण कारोबार बन्द गरिनेछ । यसअघि ६ प्रतिशतको उतारचढावमा दिनभर कारोबार बन्द हुने व्यवस्था थियो ।
यसैगरी नेप्सेले हालको प्रि–ओपन सेसनमा शेयरमूल्यमा अधिकतम वृद्धि ५ प्रतिशतसम्मको व्यवस्था कायम गर्न लागेको छ। हाल प्रि–ओपन सेसनमा शेयरमूल्यमा अधिकतम वृद्धि २ प्रतिशतसम्मको व्यवस्था रहेको छ।
अर्को तेस्रो संशोधनको प्रस्ताव भनेको आफ्टर मार्केट अर्डर प्लेसमेन्ट रहेको छ। कारोबार समयपछि पनि शेयर खरिद–बिक्रीका लागि अर्डर राख्न मिल्ने व्यवस्था विनियमावलीमा संशोधन गर्दै ल्याउन लागिएको छ। विदेशमा रहेका नेपालीले आफू रहेको देशबाट शेयर कारोबार गर्न असहज भएको गुनासो प्राप्त भएपछि यो व्यवस्था गर्न लागिएको नेप्सेका ती अधिकारीले जानकारी दिए। यो व्यवस्था कायम भएमा पुँजीबजार विकास र विस्तारमा थप टेवा पुग्ने ती अधिकारीको भनाइ छ।
