काठमाडौं । संयुक्त राज्य अमेरिकाले एशियाली जलक्षेत्रमा कम्तीमा तीनवटा इरानी तेल ट्यांकरहरू नियन्त्रणमा लिएको छ । ट्यांकरहरूलाई उनीहरूको मार्गबाट हटाएर फर्किन बाध्य बनाएको छ । यो कदमले इरान र अमेरिकाबीचको समुद्री तनावलाई अझ बढाएको छ।
रोयटर्सका अनुसार यी ट्यांकरहरू भारत, मलेसिया र श्रीलंकाको नजिक विभिन्न स्थानमा देखिएका थिए । अमेरिकी सेनाले उनीहरूलाई रोक्दै आफ्नो निगरानीमा लिएको बताइएको छ । यस घटनासँगै अमेरिकाले हालसम्म करिब २९ वटा जहाजहरूलाई रोक्ने वा फर्काउने आदेश दिएको जनाएको छ, जुन इरानविरुद्ध लागू गरिएको समुद्री नाकाबन्दीको हिस्सा हो ।
यसैबीच, रणनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण हर्मुज जलडमरूमध्यमा आवागमन लगभग ठप्पजस्तै भएको छ । यो जलमार्गबाट विश्वको ठूलो हिस्सा तेल र ग्यास आपूर्ति हुने भएकाले यसको अवरोधले विश्व ऊर्जा बजारमा गम्भीर असर पारेको छ।
अमेरिका र इजरायलबीच इरानविरुद्ध चलेको द्वन्द्वपछि समुद्री अवस्था झन् अस्थिर बनेको छ। इरानले पनि जवाफी रूपमा केही जहाजहरू कब्जामा लिएको छ र समुद्री क्षेत्रमा आफ्नो उपस्थिति कडा बनाएको छ।
अमेरिकी सेनाले नियन्त्रणमा लिएका ट्यांकरहरूमा “डिप सि”, “सेभिन” र “डोरेना” जस्ता ठूला तेल बोक्ने जहाजहरू रहेको बताइएको छ। यीमध्ये केही जहाजहरू पूर्ण रूपमा तेलले भरिएका थिए भने केही आंशिक रूपमा लोड अवस्थामा थिए।
अमेरिकी सेनाले यी जहाजहरूलाई नियन्त्रणमा लिएर उनीहरूको गतिविधि निगरानी गरिरहेको छ। साथै, अमेरिकी सेनाले समुद्री सुरक्षालाई ध्यानमा राख्दै खुला समुद्रमा अपरेशन सञ्चालन गरिएको बताएको छ ताकि कुनै पनि जोखिमपूर्ण अवस्था—जस्तै समुद्री बारुद (माइन)—बाट बच्न सकियोस्।
इरानले भने यस कदमलाई अवैध भन्दै कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ र आफ्नो तेल व्यापारमाथिको रोकलाई “आर्थिक युद्ध” को रूपमा व्याख्या गरेको छ। उता, अमेरिकाले भने इरानमाथिको दबाब कायम राख्न नाकाबन्दीलाई निरन्तर जारी राख्ने संकेत दिएको छ।
