काठमाडौं । एसियाली विकास बैंक (एडीबी) ले सन् २०२५ मा आफ्नै स्रोतबाट २९ अर्ब ३० करोड अमेरिकी डलर बराबरको वित्तीय प्रतिबद्धता गरेको छ। बैंकले एसिया तथा प्रशान्त क्षेत्रलाई परिवर्तनसँग जुध्न र चुनौतीलाई अवसरमा रूपान्तरण गर्न सहयोग गर्ने उद्देश्यले महत्वपूर्ण संस्थागत सुधारहरू अगाडि बढाएको हो ।
आज प्रकाशित एडीबीको वार्षिक प्रतिवेदन २०२५ ले जटिलता र अनिश्चितताले भरिएको उक्त वर्षका सञ्चालन, संस्थागत तथा वित्तीय उपलब्धिहरूलाई समेटेको छ।
“सन् २०२५ मा एडीबीले अभूतपूर्व स्तरको सहयोग प्रदान गर्यो, जुन २०२४ को तुलनामा २० प्रतिशतले बढी हो, र यसले ३३ लाखभन्दा बढी रोजगारी सिर्जना गर्ने तथा १८ करोडभन्दा बढी मानिसलाई लाभ पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ,” एडीबीका अध्यक्ष मसातो कान्डाले बताए। “यसले एसिया र प्रशान्त क्षेत्रको आवश्यकताअनुसार द्रुत र व्यापक रूपमा सेवा दिन सक्ने एडीबीको क्षमतालाई देखाउँछ।”
सरकार र निजी क्षेत्रलाई प्रदान गरिने ऋण, अनुदान, इक्विटी लगानी, ग्यारेन्टी तथा प्राविधिक सहयोग २० प्रतिशतले बढेर २९.३ अर्ब डलर पुगेको छ । यसमा साझेदारहरूबाट थप १४.७ अर्ब डलर सहयोग प्राप्त भएको छ ।
निजी क्षेत्रको विकास सन् २०२५ मा एडीबीको प्रमुख प्राथमिकता रह्यो, जसमा ५.५ अर्ब डलर बराबरको प्रतिबद्धता समावेश थियो। सार्वजनिक क्षेत्रतर्फको आधा प्रतिबद्धता पूर्वाधार, सुधार तथा संस्थागत सुदृढीकरणमा केन्द्रित रह्यो, जसले निजी लगानी आकर्षित गर्न मद्दत पुर्यायो। एडीबी सार्वजनिक र निजी क्षेत्रलाई एउटै संरचनाअन्तर्गत सञ्चालन गर्ने विशेष संस्थाका रूपमा परिचित छ।
क्षेत्रगत रूपमा एडीबीले मध्य तथा पश्चिम एसियामा ८.३ अर्ब डलर, पूर्वी एसियामा १.४ अर्ब डलर, प्रशान्त क्षेत्रमा ६८ करोड डलर, दक्षिण एसियामा ९.७ अर्ब डलर र दक्षिण–पूर्वी एसियामा ९ अर्ब डलर प्रतिबद्धता जनाएको छ। साथै, क्षेत्रीय परियोजनाका लागि ३०२ मिलियन डलर छुट्याइएको छ। वित्त, यातायात र सार्वजनिक क्षेत्र व्यवस्थापन प्रमुख लगानी क्षेत्र बने।
एडीबीले सन् २०२५ मा विकासोन्मुख सदस्य राष्ट्रहरूलाई उच्च गुणस्तरीय र लक्षित सहयोग प्रदान गर्न महत्वपूर्ण संस्थागत सुधारहरू पनि स्वीकृत गरेको छ। तीमध्ये बैंकको ऋण सीमा हटाउन चार्टर संशोधन, ऊर्जा नीति अद्यावधिक, खरिद प्रक्रिया सरलीकरण, र महत्वपूर्ण खनिजदेखि उत्पादनसम्मको मूल्य शृङ्खलालाई समर्थन गर्ने नयाँ रणनीति समावेश छन्।
