काठमाडौं । अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्य यस वर्षको उच्चतम मूल्य दायरानजिक कारोबार भइरहेको छ। इरान युद्धका क्रममा भएको मूल्य उतारचढावले अबको समयमा तेलको मूल्यमा थप दिगो वृद्धि हासिल गर्न कठिन हुने संकेत गरेको छ। प्राविधिक विश्लेषणले पनि कच्चा तेलको मूल्य घट्न सक्ने सम्भावना देखाएको छ।
प्राविधिक विश्लेषणमा विगतका मूल्य उतारचढावको चार्ट अध्ययन गरेर बजारको आगामी दिशा अनुमान गरिन्छ। वर्षौंदेखि विश्लेषकहरूले मूल्य बढ्न वा घट्नुअघि दोहोरिने केही निश्चित चार्ट ढाँचाहरू पहिचान गर्दै आएका छन्।
यस्तै ढाँचामध्ये एउटालाई ‘ग्याप’ भनिन्छ। बजारमा मूल्य अत्यन्त तीव्र गतिमा बढ्दा वा घट्दा केही मूल्यस्तर पार गर्दै कारोबार हुने भएकाले चार्टमा बीचको निश्चित मूल्य दायरामा खाली ठाउँ देखिन्छ। यही अवस्थालाई ग्याप भनिन्छ।
सामान्यतया एक दिनको कारोबार बन्द हुँदाको मूल्य र अर्को दिन कारोबार सुरु हुँदाको मूल्यबीच यस्तो ग्याप देखिन्छ। धेरै विश्लेषकहरू बजारले अन्ततः यस्तो खाली मूल्य दायरा पुनः पार गर्ने विश्वास गर्छन्। अर्थात्, बजारको मूल्य पुनः उक्त दायरामा प्रवेश गरी कारोबार हुँदा ग्याप भरिने गर्छ।
इरान युद्धका क्रममा भएको तीव्र मूल्य उतारचढावले अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्य चार्टमा यस्ता धेरै ग्याप सिर्जना गरेको थियो। अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्यलाई वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्ल्यूटीआई) का आधारमा कारोबार गरिन्छ।
तीमध्ये अधिकांश ग्याप भरिइसकेका छन्। तर, कम्तीमा दुईवटा ग्याप अझै आंशिक वा पूर्ण रूपमा खुला छन्। दुवै ग्याप हालको मूल्यभन्दा तल रहेकाले बजारमा मूल्य घट्ने सम्भावना बढी रहेको संकेत गर्छ। यसले अन्ततः ती ग्याप भरिने अपेक्षालाई बल दिएको छ।
विश्लेषकहरूले बजारमा मूल्यलाई रोक्न वा दिशा परिवर्तन गराउन सक्ने समर्थन र प्रतिरोधका स्तरहरू पनि अध्ययन गर्छन्। समर्थन स्तरले मूल्य घट्ने क्रममा भुइँको काम गर्दै थप गिरावट रोक्न सक्छ भने प्रतिरोध स्तरले मूल्य बढ्ने क्रममा छतको काम गर्दै थप वृद्धि सीमित गर्न सक्छ।
यी दुवै स्तरलाई मूल्यको सम्भावित लक्ष्यका रूपमा पनि हेरिन्छ। अर्थात्, कारोबार गर्नेहरूले बजारको मूल्य कुनै निश्चित स्तरसम्म पुग्ने वा त्यहाँ पुगेपछि केही समय रोकिने अपेक्षा गर्न सक्छन्। ग्यापले पनि समर्थन, प्रतिरोध र सम्भावित मूल्य लक्ष्यका रूपमा काम गर्न सक्छ।
हाल करिब १०० अमेरिकी डलरको आसपास कारोबार भइरहेको कच्चा तेलको मूल्यनजिक रहेको पहिलो ग्याप अगस्ट २८ मा कारोबार बन्द हुँदाको ८३.४० डलर र अगस्ट ३१ मा कारोबार सुरु हुँदाको ८४.६९ डलरबीच छ। एलएसईजीले उपलब्ध गराएको तथ्यांकअनुसार यी दुई मूल्यबीचको दायरा हालको मूल्यभन्दा करिब १५ डलर तल पर्छ।
यदि कच्चा तेलको मूल्य घटेर उक्त क्षेत्रमा पुग्यो भने बजार अगस्टमा मूल्य बढ्दा चार्टमा सिर्जना भएको खाली दायराभित्र पुनः प्रवेश गर्नेछ। यसबाट पहिलो ग्याप भरिने प्रक्रिया सुरु हुनेछ।
दोस्रो ग्याप आकारमा ठूलो भए पनि यसको केही हिस्सा भरिइसकेको छ। यो ग्याप फेब्रुअरी २७ मा कारोबार बन्द हुँदाको ६७.०२ डलर र मार्च २ मा कारोबार सुरु हुँदाको ७५ डलरबीच रहेको छ।
इरान युद्ध सुरु हुँदा बजारले दिएको प्रारम्भिक प्रतिक्रियाका क्रममा कच्चा तेलको मूल्य एकैपटक आठ डलरको दायरा पार गर्दै उक्लिएको थियो। त्यस क्रममा चार्टमा बनेको उक्त ग्याप अझै पूर्ण रूपमा भरिएको छैन।
यसरी हालको मूल्यभन्दा तल रहेका दुईवटा ग्यापले अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्यमा आगामी दिनमा गिरावट आउन सक्ने सम्भावनालाई संकेत गरेका छन्। यद्यपि, ग्याप भरिने प्राविधिक विश्लेषण बजारको सम्भावित दिशा अनुमान गर्ने एउटा विधि मात्र हो; यसले मूल्य अनिवार्य रूपमा घट्ने सुनिश्चित गर्दैन।
अन्तराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमको सहयोगमा
