काठमाडौं । शक्तिशाली बन्दै गएको ट्रपिकल डिप्रेसन ‘नाइन’ यसै साता अमेरिकाको दक्षिणी क्षेत्रमा भारी वर्षा र तीव्र हावासहित प्रभाव पार्ने गरी ‘हरिकेन इसायस’ मा विकसित हुने पूर्वानुमान गरिएको छ।
मंगलबार साँझसम्म ट्रपिकल डिप्रेसन ‘नाइन’को निरन्तर हावाको गति ३५ माइल प्रतिघण्टा रहेको थियो। यो प्रणाली मिसिसिपी नदीको मुखबाट करिब ६०० माइल दक्षिणमा रहेको थियो।
यो प्रणाली युकातान प्रायद्वीपको माथिल्लो भाग हुँदै पूर्वतर्फ जाने र त्यसपछि तीव्र रूपमा उत्तरतर्फ मोडिएर उत्तरी गल्फ कोस्टतर्फ अघि बढ्ने अनुमान गरिएको छ। यसले तीव्र गतिमा शक्ति प्राप्त गर्दै शुक्रबारसम्म प्रतिघण्टा १०० माइलसम्मको हावासहित श्रेणी–२ को हरिकेन** बन्न सक्ने पूर्वानुमान छ।
इसायसले शुक्रबारदेखि दक्षिणी लुइजियानादेखि फ्लोरिडा प्यानह्यान्डलसम्मका क्षेत्रमा बाढी निम्त्याउने वर्षा, शक्तिशाली हावा र समुद्री ज्वारको जोखिम बढाउन सक्नेछ। यसको वर्षासहितका बाहिरी पट्टीले तटीय क्षेत्रमा धेरै टोर्नाडोसमेत निम्त्याउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
यो यस वर्ष एटलान्टिक क्षेत्रमा आउने पहिलो हरिकेन हुनेछ। सम्भावित रूपमा रेकर्डकै शक्तिशाली **एल निनो**को प्रभावका कारण लामो समयसम्म हरिकेन नआएको अवस्था अन्त्य गर्दै यो आँधी विकसित हुन लागेको हो।
आँधीको ठ्याक्कै मार्ग र जमिनमा पुग्दा यसको शक्ति कति हुनेछ भन्ने अझै निश्चित भइसकेको छैन। तर लुइजियानादेखि फ्लोरिडाको बिग बेन्डसम्मको गल्फ कोस्ट क्षेत्रमा रहेका मानिसलाई मौसमको पूर्वानुमान नजिकबाट नियाल्न आग्रह गरिएको छ।
फ्लोरिडाका गभर्नर रोन डिसान्टिसले आँधीको सम्भावित प्रभावलाई ध्यानमा राख्दै मंगलबार २५ वटा काउन्टीमा आपत्काल घोषणा गरेका छन्। उनले स्थानीय बासिन्दालाई विपद् व्यवस्थापन योजना तयार गर्न र आवश्यक सामग्रीसहितको हरिकेन आपूर्ति किट तयारी अवस्थामा राख्न आग्रह गरेका छन्।
राज्यका आपत्कालीन टोलीहरूले तालाहासी र सान्ता रोजा क्षेत्रमा उद्धार तथा राहतका लागि जेनेरेटर, इन्धन, खाद्यान्न, पानी र बाढी नियन्त्रणका अवरोध सामग्री तयारी अवस्थामा राखिरहेका छन्।
गल्फ क्षेत्रमा रहेका तेल कम्पनीहरूले पनि सावधानी अपनाउन थालेका छन्। सेलले आफ्ना ६ वटा समुद्री तेल प्लेटफर्मबाट गैरआवश्यक कर्मचारीलाई हटाइरहेको जनाएको छ। त्यस्तै, बीपीले पनि गैरआवश्यक कर्मचारीलाई हटाउनुका साथै समुद्रमा रहेका आफ्ना पूर्वाधार सुरक्षित बनाउने काम गरिरहेको जनाएको छ।
आँधीको मार्ग र शक्तिबारे अझै अनिश्चितता
यो आँधी एल निनोबाट प्रभावित वायुमण्डलीय परिस्थितिबीच अघि बढिरहेको छ। यस्ता परिस्थितिले यस वर्ष एटलान्टिक क्षेत्रमा उष्णकटिबन्धीय प्रणालीको विकासमा ठूलो अवरोध पुर्याउँदै आएका छन्।
यस अवधिमा गल्फ क्षेत्रको समुद्री पानी यस समयका लागि रेकर्डकै तातो अवस्थामा छ, जसले आँधीलाई पर्याप्त ऊर्जा प्रदान गर्न सक्छ। तर आँधीको विकासमा समुद्री तापक्रम मात्र निर्णायक हुँदैन।
यस वर्ष एटलान्टिक क्षेत्रमा उष्णकटिबन्धीय प्रणालीका लागि प्रमुख चुनौती विन्ड शियरबनेको छ। वायुमण्डलका विभिन्न तहमा हावाको गति र दिशा फरक हुनु नै विन्ड शियर हो। यसले उष्णकटिबन्धीय आँधी र हरिकेनलाई कमजोर वा छिन्नभिन्न बनाउन सक्छ।
नयाँ प्रणालीले दक्षिणी गल्फ क्षेत्रमा कम विन्ड शियरको लाभ पाइरहेको छ। तर उत्तरतर्फ गल्फ कोस्ट नजिक पुग्दा यसले उच्च विन्ड शियरको सामना गर्नुपर्नेछ, जसले तटतर्फ पुग्ने क्रममा आँधीलाई कमजोर बनाउन सक्छ।
यद्यपि, यो प्रणाली तीव्र गतिमा अघि बढ्ने अनुमान गरिएको छ। त्यसैले उच्च विन्ड शियर भएको क्षेत्रमा यसको बसाइ छोटो हुन सक्नेछ। यदि आँधी सुस्त गतिमा अघि बढ्यो भने प्रतिकूल वायुमण्डलीय परिस्थितिका कारण यो छिट्टै कमजोर हुन सक्नेछ।
आँधीको शक्ति र यसको मार्ग पनि एकअर्कासँग जोडिएका छन्। शक्तिशाली आँधीको परिसञ्चरण वायुमण्डलका माथिल्ला तहसम्म फैलिने भएकाले त्यसलाई माथिल्लो तहका हावाले कमजोर आँधीको तुलनामा फरक दिशामा लैजान सक्छ। त्यसैले आँधीको मार्गले उसले तातो समुद्री पानीमाथि कति समय बिताउँछ र प्रतिकूल विन्ड शियरको सामना कति गर्छ भन्ने निर्धारण गर्नेछ। यसले अन्ततः तटमा पुग्दा आँधी कति शक्तिशाली हुन्छ भन्नेमा प्रभाव पार्नेछ।
आँधीको अन्तिम अवस्था जे भए पनि यसले साताको अन्त्यतिर गल्फ कोस्ट र अमेरिकाको दक्षिणी क्षेत्रमा भारी वर्षाको जोखिम भने बढाउनेछ।
दक्षिणी लुइजियानादेखि फ्लोरिडा प्यानह्यान्डल र बिग बेन्डसम्मका क्षेत्रमा ३ देखि ६ इन्चसम्म वर्षा हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। केही स्थानमा वर्षाको मात्रा १० इन्चसम्म पुग्न सक्नेछ।
शुक्रबारदेखि तटीय क्षेत्रमा वर्षाको मात्रा बढ्न थाल्ने र सप्ताहन्तभरि निरन्तर वर्षा हुँदै यो प्रणाली क्रमशः भित्री भूभागतर्फ अघि बढ्ने पूर्वानुमान गरिएको छ।
अन्तराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमको सहयोगमा




