काठमाडौं । नेपालका लागि ‘अशोक लेल्याण्ड’ का व्यावसायिक सवारी साधनको आधिकारिक बिक्रेता आइएमई मोटर्सप्राइभेट लिमिटेडको आम्दानीमा सुधार आएको छ। आइएमई ग्रुपअन्तर्गत सञ्चालित यस कम्पनीले गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा ३ अर्ब ५९ करोड रुपैयाँको आम्दानी गरेको छ।
बस, ट्रक तथा टिपरलगायतका मध्यम तथा भारी व्यावसायिक सवारी साधनहरूको बिक्रीमा सुधार आएसँगै कम्पनीको समग्र व्यापार वृद्धि भएको हो। हिन्दुजा ग्रुपको भारतस्थित बहुराष्ट्रिय कम्पनी अशोक लेल्याण्डका सवारी साधन नेपालभर बिक्री-वितरण गर्दै आएको आइएमई मोटर्सले पछिल्लो समय आफ्नो वित्तीय अवस्थामा निरन्तर सुधार गर्दै लगेको छ।
आम्दानी बढेसँगै क्रेडिट रेटिङ एजेन्सी ‘इक्रा नेपाल’ ले आइएमई मोटर्स प्राइभेट लिमिटेडको दीर्घकालीन कर्जा रेटिङ स्तरोन्नति गरेको छ। इक्रा नेपालले कम्पनीको दीर्घकालीन कर्जा रेटिङ [ICRANP] LB- (इक्रा एनपी एल बी माइनस) बाट बढाएर [ICRANP] LB+ (इक्रा एनपी एल बी प्लस) कायम गरेको छ। यसैगरी, कम्पनीको अल्पकालीन कर्जा रेटिङलाई भने [ICRANP] A4 (इक्रा एनपी ए फोर) मै यथावत राखिएको छ।
पुँजीगत संरचनामा सुधार, सञ्चालन नाफामा वृद्धि र कर्जा भुक्तानी क्षमतामा आएको सुधारका कारण कम्पनीको दीर्घकालीन रेटिङमा सुधार गरिएको इक्रा नेपालले जनाएको छ। आइएमई मोटर्स नेपालका लागि ‘अशोक लेल्याण्ड’ व्यावसायिक सवारी साधनहरूको आधिकारिक बिक्रेता हो।
पुँजी थप, नाफामा निरन्तर वृद्धि र कर्जा भुक्तानी नियमित भएसँगै इक्रा नेपालले आइएमई मोटर्स प्राइभेट लिमिटेडको दीर्घकालीन कर्जा रेटिङ [ICRANP] LB+ मा स्तरोन्नति गरेको हो। अघिल्लो वर्ष ३० दिनसम्म भुक्तानीमा ढिलाइ हुने गरेकोमा पछिल्लो १२ महिनामा सावाँ-ब्याज भुक्तानी पूर्ण रूपमा नियमित हुनु र ‘आइएमई ग्रुप’ को संलग्नताले कम्पनीको साख बढाएको छ।
तथापि, सरकारले मे २०२६ देखि नयाँ व्यावसायिक सवारी साधनको दर्तामा लगाएको निरन्तर रोकका कारण रेटिङ थप माथि उठ्न सकेको छैन, जसले शीघ्र समाधान नभएमा आर्थिक वर्ष २०२७ को व्यापारिक प्रदर्शनलाई असर पार्ने देखिन्छ। यसका साथै, लम्बिएको उधारोका कारण मध्य जुलाई २०२६ सम्म खुद कार्यकारी पुँजी र सञ्चालन आम्दानीको अनुपात करिब ७१ प्रतिशत पुगी कार्यकारी पुँजीमा उच्च चाप कायमै रहेको छ।
मध्य जुलाई २०२५ मा ११० प्रतिशत रहेको वर्किङ क्यापिटलको सीमा उपयोग मध्य जुलाई २०२६ मा घटेर ९८ प्रतिशतमा झरे पनि यो अझै कसिलो छ, जसले कम्पनीलाई अकस्मात आउने वित्तीय जोखिमप्रति संवेदनशील बनाएको छ। नेपाली व्यावसायिक सवारी साधन बजारका अन्य स्थापित ब्रान्डहरूसँगको तीव्र प्रतिस्पर्धा र यस क्षेत्रमा हुने मागको उतारचढावले पनि रेटिङलाई प्रभावित पारेको छ।
आइएमई मोटर्स प्राइभेट लिमिटेडको व्यापारिक तथा वित्तीय अवस्थामा पछिल्लो दुई वर्षमा उल्लेख्य सुधार आएको छ। विगतको रेटिङका क्रममा ७ दशमलव ६ गुणा रहेको कर्जा-पुँजी अनुपात घटेर २ दशमलव ३ गुणामा झरेको छ भने कुल बाह्य दायित्व र खुद सम्पत्तिको अनुपात पनि ७ दशमलव ४ गुणाबाट घटेर २ दशमलव ४ गुणामा सीमित भएको छ। आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा भएको पुँजी थप तथा त्यसपछिको आम्दानी र नाफामा भएको वृद्धिले यस सुधारलाई मुख्य सहयोग पुर्याएको हो। मध्यम तथा मझौला व्यावसायिक सवारी साधनका साथै ट्रक र टिपर खण्डको बिक्रीमा भएको विस्तारका कारण कम्पनीको आम्दानी अघिल्लो वर्ष ३९ प्रतिशत र त्यसपछिको वर्ष थप ७ प्रतिशतले बढेको छ।
सञ्चालन नाफामा भएको सुधारले ऋण भुक्तानी क्षमतालाई पनि सन्तोषजनक बनाएको छ, जसअनुसार कम्पनीको ब्याज भुक्तानी क्षमता २ दशमलव ६ गुणा र कुल ऋण सेवा कभरेज अनुपात १ दशमलव ९ गुणा पुगेको छ। गत १२ महिनाको अवधिमा सावाँ तथा ब्याज भुक्तानी पूर्ण रूपमा नियमित हुनुले कम्पनीको साखलाई थप बलियो बनाएको छ। यसका साथै, अन्तिम रूप दिन बाँकी रहेको समग्र एकीकृत वित्तीय विवरणमा पनि विगतका वर्षहरू जस्तै सकारात्मक सुधार आउने अपेक्षा गरिएको छ।
लम्बिएको उधारो उठाउ अवधिका कारण २०८३ असार मसान्तसम्म कम्पनीको खुद कार्यकारी पुँजी र सञ्चालन आम्दानीको अनुपात करिब ७१ प्रतिशत पुगेकाले तरलता स्थिति निरन्तर दबाबमा छ। ग्राहकलाई दिइएको लामो उधारो सुविधाले नाफाको दर बढाउन सहयोग गरे पनि यसले अल्पकालीन कर्जामा निर्भरता बढाएको छ, जसका कारण वर्किङ क्यापिटल सीमाको उपयोग ९८ प्रतिशतसम्म पुगेको छ। साथै, अनिवार्य गरिएको ‘भारत स्टेज-६’ मापदण्डले प्रतिइकाइ मूल्य र आम्दानी बढाए पनि कार्यकारी पुँजीको आवश्यकतालाई अझै बढाउने देखिन्छ।
अर्कातर्फ, अशोक लेल्याण्डका सवारी साधनको ११ वर्षदेखि आधिकारिक बिक्रेता रहे तापनि टाटा मोटर्स, भारतबेन्ज र आयसर जस्ता स्थापित ब्रान्डहरूसँग कम्पनीले कडा प्रतिस्पर्धा सामना गरिरहेको छ। व्यावसायिक सवारी साधन क्षेत्रमा हुने मागको उतारचढावले हालै आम्दानी र नाफामा आएको सुधारको निरन्तरतामा चुनौती उत्पन्न गराएको छ भने विद्युतीय सवारी साधनको बढ्दो बजारमा कम्पनीको उपस्थिति नरहनुले पनि भविष्यको व्यापारमा जोखिम थपेको छ।
