काठमाडौं । चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड जे. ट्रम्पबीच बिहीबार दिउँसो चीनको सेन्जेनमा द्विपक्षीय भेटवार्ता सम्पन्न भएको छ। एपेक (APEC) आर्थिक नेताहरूको बैठकमा सहभागी हुन चीन आएका अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सीबीच भेटवार्ता भएको हो।
भेटका क्रममा राष्ट्रपति सीले विगत केही महिनामा बेइजिङदेखि वासिङ्टनसम्म राष्ट्रपति ट्रम्प र आफूले मिलेर चीन र अमेरिकाजस्ता दुई ठूला देशहरूबीचको आपसी सम्बन्धको सही मार्ग पहिचान गरेको उल्लेख गरे। दुवै पक्षले ‘रणनीतिक स्थिरताको रचनात्मक चीन–अमेरिका सम्बन्ध’ निर्माण गर्ने नयाँ दृष्टिकोणमा सहमति जनाउँदै सम्मान, निष्पक्षता र पारस्परिकताको आधारमा सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाएको उनले बताए। द्विपक्षीय सम्बन्धको समग्र स्थिरता र सकारात्मक गतिले दुवै देशका जनतालाई ठोस लाभ दिनुका साथै विश्वमा स्थिरता र निश्चितता थपेको भन्दै सीले चीन–अमेरिका सम्बन्धरूपी विशाल जहाजलाई सधैँ सही दिशामा अघि बढाउन राष्ट्रपति ट्रम्पसँग मिलेर काम गर्न आफू तत्पर रहेको धारणा राखे।
राष्ट्रपति सीले राष्ट्रप्रमुखस्तरीय कूटनीतिको मार्गदर्शक भूमिका अपरिहार्य रहेकोमा जोड दिँदै दुई राष्ट्रपतिबीच भएका सहमतिहरूलाई कार्यान्वयनमा उतार्नु नै सम्बन्ध विस्तारको मुख्य कडी भएको बताए। उनले सहकार्यको सूची लामो र समस्याको सूची छोटो बनाउँदै लैजानुपर्ने तथा तत्काल समाधान हुन नसक्ने मतभेदहरूलाई रचनात्मक ढङ्गले व्यवस्थापन गरी तनाव बढ्न नदिनुपर्ने स्पष्ट पारे। ताइवानको प्रश्नमा अमेरिकाले सही कदम चालिरहनुपर्ने र चीन–अमेरिका सम्बन्धमा ठूलो धक्का लाग्न नदिन सचेत रहनुपर्नेमा उनले जोड दिए। साथै, आर्थिक तथा व्यापारिक क्षेत्रमा संवाद बढाउने, लागूपदार्थ नियन्त्रण, अवैध आप्रवासी फिर्ती तथा दूरसञ्चार र साइबर ठगीविरुद्धको सहकार्यलाई अझ बलियो बनाउने तथा कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) को सुरक्षा जोखिम रोक्दै यसलाई सधैँ मानव नियन्त्रणमा राख्न दुवै देशबीच समन्वय आवश्यक रहेको सीले बताए।
सो अवसरमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ पक्षको न्यानो आतिथ्यप्रति आभार व्यक्त गर्दै ४० वर्षभन्दा अघि कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएयता द्विपक्षीय सम्बन्धमा उल्लेख्य प्रगति भएको बताए। राष्ट्रपति सीसँगको निकट संवादका कारण मित्रता अझ बलियो भएको र आफूहरूले द्विपक्षीय सम्बन्धको दिशा तय गरिरहेको ट्रम्पको भनाइ थियो। दुई देशबीच व्यापार र लगानी निरन्तर सुदृढ हुँदै गएको तथा फेन्टानिल (लागूपदार्थ) नियन्त्रणजस्ता क्षेत्रमा सहकार्य फलदायी भएको उल्लेख गर्दै उनले कृषि उपज, ऊर्जा र ‘सुपर इन्टेलिजेन्स’ लगायतका क्षेत्रमा सहकार्य बढाउँदै एकअर्काका चासोलाई निष्पक्ष रूपमा सम्बोधन गर्नुपर्नेमा जोड दिए। राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकाले ‘ताइवान स्वतन्त्रता’ लाई समर्थन नगर्ने स्पष्ट पार्दै एपेक आर्थिक नेताहरूको बैठक सफलतापूर्वक आयोजना गरेकोमा चीनलाई बधाई दिए। अमेरिका र चीन दुवै अत्यन्त शक्तिशाली राष्ट्र भएकाले विश्व शान्ति र स्थिरताको नेतृत्व र प्रवर्द्धन गर्न दुवै देशले मिलेर काम गर्नुपर्ने आवश्यकता उनले औँल्याए।
दुवै पक्षले यो भेटवार्तालाई सकारात्मक र रचनात्मक ठहर गर्दै सम्मान, निष्पक्षता र पारस्परिकताका आधारमा रणनीतिक स्थिरताको रचनात्मक चीन–अमेरिका सम्बन्ध निर्माण गर्न एक ‘कार्ययोजना’ तर्जुमा गर्ने र दुई राष्ट्रपतिबीच भएका सहमतिहरू कार्यान्वयन गर्ने सहमति गरेका छन्। भेटमा दुई राष्ट्रपतिबीच आपसी हितका क्षेत्रीय तथा अन्तर्राष्ट्रिय विषयमा समेत छलफल भएको थियो। उक्त भेटवार्तामा चिनियाँ उच्च अधिकारीहरू काई छी, वाङ यी, हे लिफेङ, हुआङ कुनमिङ लगायतको सहभागिता रहेको थियो।



