काठमाडौं । मध्यपूर्वमा जारी इरान–इजरायल द्वन्द्वले क्षेत्रीय स्थिरता, मानव जीवन र विश्व अर्थतन्त्रमा गहिरो प्रभाव पारेको छ। हालैका घटनाक्रमहरूले युद्धविराम घोषणा भए पनि वास्तविक अवस्था अझै तनावपूर्ण र अनिश्चित रहेको देखाएको छ । विशेष गरी लेबनानमा इजरायलले गरेको आक्रमणले स्थिति झनै जटिल बनाएको छ ।
दुई हप्ते युद्धविराम सुरु भएको भोलिपल्ट नै इजरायलले लेबनानका विभिन्न क्षेत्रमा व्यापक हवाई आक्रमण गर्यो, जसका कारण कम्तीमा ३०३ जनाको मृत्यु भएको छ । यी आक्रमणहरू अचानक र तीव्र थिए, जसले बेइरुतका घना बस्तीहरूमा ठूलो क्षति पुर्यायो । यस घटनाले युद्धविरामको प्रभावकारितामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।
मानवीय दृष्टिकोणले हेर्दा लेबनानको अवस्था अत्यन्त दयनीय बन्दै गएको छ । हजारौं मानिस विस्थापित भएका छन् र आश्रयस्थलहरू अत्यधिक भीडभाड भएका छन्। आधारभूत आवश्यकताहरू जस्तै खाना, पानी र सरसफाइको अभाव देखिएको छ । अस्पतालहरू भरिएका छन् र बिरामीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न सक्ने अवस्था छैन । यस्तो परिस्थितिमा मानवीय संकट दिनप्रतिदिन गहिरिँदै गएको छ ।
यसबीच, अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा कूटनीतिक प्रयासहरू पनि जारी छन् । पाकिस्तानको मध्यस्थतामा अमेरिका र इरानबीच शान्ति वार्ता सुरु हुने तयारी भइरहेको छ । तर विश्लेषकहरूका अनुसार इजरायल वार्तामा प्रत्यक्ष रूपमा सहभागी नभएसम्म स्थायी समाधान सम्भव देखिँदैन । साथै, इरानले आर्थिक प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने सर्त राखेको छ, जुन वार्ताको मुख्य चुनौती बनेको छ।
अर्कोतर्फ, हर्मुज जलडमरूमध्यको स्थिति पनि विश्वका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ। यो क्षेत्र विश्वव्यापी तेल आपूर्तिको महत्वपूर्ण मार्ग हो। हाल जहाजहरूको आवतजावत न्यून भएको छ र खतरा स्तर अझै उच्च छ। यसले ऊर्जा आपूर्ति र मूल्यमा प्रत्यक्ष असर पारिरहेको छ, जसको भार सामान्य जनताले व्यहोर्नुपरेको छ।
राजनीतिक रूपमा पनि विभिन्न देशहरूले युद्ध रोक्न आह्वान गरेका छन्। युरोपेली संघ, क्यानडा र अन्य राष्ट्रहरूले युद्धविरामको सम्मान गर्न र नागरिकहरूको सुरक्षामा ध्यान दिन आग्रह गरेका छन्। तर वास्तविकता भने फरक देखिन्छ, किनकि आक्रमणहरू अझै जारी छन्।
